Cúng Tất Niên Vào Ngày Nào

Mâm cúng tất niên

Vào dịp cuối năm, mỗi gia đình người Việt dù là túng thiếu hay có của ăn của để thì cũng đều tổ chức làm mâm cơm để cúng lễ tất niên.

Lễ cúng tất niên là một lễ cúng cổ truyền của dân tộc, được tổ chức vào mỗi dịp kết thúc một năm. Lễ cúng cần phải được làm bài bản và đúng với tâm linh, thế nhưng không phải gia đình nào cũng thông thạo việc này, đặc biệt là những gia đình trẻ. Việc cúng tất niên vào ngày nào? Mâm cúng cần chuẩn bị những đồ lễ gì?… luôn là những thắc mắc của nhiều gia đình đang tìm lời giải đáp.  

Mâm cúng tất niên đơn giản
Mâm cúng tất niên đơn giản

Lễ cúng tất niên có ý nghĩa gì 

Hàng năm, vào thời điểm kết thúc một năm cũ và đón chào một năm mới sắp đến với nhiều điều may mắn, người dân Việt Nam thường tổ chức làm mâm cúng tất niên hay còn được gọi là lễ tất niên nhằm đánh dấu một thời điểm giao thời quan trọng. Theo tiếng Trung thì Tất có nghĩa là kết thúc còn Niên nghĩa là năm. Chính vì vậy, Tất Niên chính là kết thúc của một năm có 365 hoặc 366 ngày để bước sang một năm mới.

Ở các quốc gia phương Tây thì ngày Tất Niên chính là ngày 30 tháng 12 năm Dương Lịch. Tuy nhiên, ở các quốc gia phương Đông, trong đó có đất nước Việt Nam thì ngày Tất Niên lại là ngày 30 của tháng Chạp năm Âm Lịch (đối với năm đủ), ngày 29 tháng Chạp (đối với năm thiếu). 

Vào đúng những ngày này thì tại bất cứ gia đình hay đơn vị doanh nghiệp, cơ quan đều tổ chức các bữa ăn Tất Niên như để chia tay một năm cũ, cùng nhau nhìn lại thành quả lao động của một năm sắp qua đi và chào đón một năm mới sắp đến với nhiều niềm vui, may mắn và hy vọng vào tương lai tươi sáng. Đối với các gia đình, thì ngày Tất Niên chính là dịp để những người con xa xứ trở về với quê hương và gia đình sau một năm làm việc vất vả, bươn chải kiếm sống, cùng gia đình của mình sum họp quây quần bên mâm cơm ngày Tất Niên. 

Cúng tất niên vào ngày nào
Cúng tất niên vào ngày nào

Đối với mỗi vùng miền ở nước ta lại có những phong tục hay quan niệm tâm linh khác nhau nên việc chuẩn bị đồ lễ cúng ở mỗi nơi cũng sẽ không giống nhau hoàn toàn. Trong ngày này, gia chủ có thể mời tới họ hàng, bạn bè hoặc những vị khách thân thiết cùng chung niềm vui với gia đình. Lễ Tất Niên từ lâu đã trở thành là một nét đẹp trong văn hóa truyền thống các gia đình Việt Nam, đây được coi là một tập quán mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. 

Tìm Hiểu Thêm:  Bật Mí Cách Nấu Phở Bò Thơm Ngon Để Kinh Doanh Có Lãi

Đây cũng là dịp để cả gia đình sum họp bên mâm cơm ấm cúng, cùng nhau cười nói vui vẻ, chia sẻ những câu chuyện vui buồn của một năm, cùng quyết tâm làm việc và vun đắp cho gia đình trong năm mới ngày càng hạnh phúc hơn, an khang hơn. 

Vào dịp Tất Niên, các gia đình cũng cùng nhau dọn dẹp nhà cửa thật sạch sẽ, tươm tất và gọn gàng để trang trí cho ngôi nhà đẹp hơn vào dịp đầu năm mới. Trong đó, không thể không kể đến lễ cúng tất niên đêm giao thừa mời gia tiên tiền tổ về ăn tết với con cháu và gia đình. Đối với gia đình người dân Việt Nam thì lễ cúng Tất Niên chính là một nét đẹp trong văn hóa truyền thống từ bao đời nay đã để lại nhằm thể hiện sự tri ân và lòng biết ơn với Trời, Đất, thần linh và tổ tiên chứ không phải yêu cầu về sự hoa mỹ hay cầu kỳ trong lễ cúng. Chính vì vậy, các đồ lễ vật cúng trong lễ Tất Niên cũng rất giản dị và gần gũi với cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân. 

Trong lễ cúng ngày Tất Niên, thông thường người dân sẽ làm 2 mâm cỗ, mâm thứ nhất được dùng để cúng gia tiên và được đặt trên bàn thờ ở trong nhà, mâm cúng còn lại dùng để cúng đất, trời được đặt ở ngoài sân. Đối với nhiều vùng miền ở Việt Nam còn có các phong tục và tập quán riêng, do vậy trong lễ cúng ngày Tất Niên thì ở mỗi vùng cũng lại có sự khác nhau. 

Lễ Tất Niên này cũng là dịp để cho tất cả các đồng nghiệp trong cùng cơ quan, công ty được giao lưu, gặp gỡ bởi vào ngày thường thì ít khi được gặp mặt. Trong một năm có 365 hoặc 366 ngày nhưng chỉ có duy nhất 1 ngày Tất Niên này là vô cùng đặc biệt vì người nào cũng vui mừng khi nhìn lại hoạt động của 1 năm cũ qua đi và cùng chúc nhau tất cả những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với mọi người trong năm mới sắp đến. Do vậy, vào ngày này, chúng ta đừng quên dành cho nhau những cái siết tay hay những cái ôm ấm áp và dành tặng cho nhau những lời chúc may mắn và ý nghĩa để đón chào một năm mới.

Cúng tất niên món ăn nào
Cúng tất niên món ăn nào

Mâm cúng tất niên gồm những gì?

Lễ Cúng tất niên (hay được gọi là lễ tất niên hoặc tiệc tất niên) chính là một nét đẹp trong văn hóa truyền thống của dân tộc và nó xuất hiện từ rất lâu đời. Lễ cúng tất niên là lễ cúng đánh dấu sự kết thúc của 1 năm cũ và chào đón 1 năm mới sẽ đến với mong ước rằng tất cả mọi người đều nhận những điều tốt đẹp, may mắn và đạt được hạnh phúc cũng như thành công. Lễ cúng tất niên còn là dịp để mọi thành viên trong gia đình cùng ngồi lại bên nhau để có thể gắn bó với nhau hơn, ngoài ra, đây cũng là dịp để mọi người trong gia đình cùng nhau bày tỏ lòng biết ơn vô cùng thành kính tới gia tiên tiền tổ đã che chở và phù hộ cho cả gia đình may mắn, an khang trong suốt một năm qua.

Tìm Hiểu Thêm:  Nghi Thức Cần Thực Hiện Trong Ngày Tảo Mộ Cuối Năm

Theo phong tục lễ nghi truyền thống của dân tộc, lễ cúng tất niên thường sẽ được làm vào chiều của ngày 30 Tết (hoặc tổ chức vào ngày 29 Tết nếu như tháng Chạp không có đủ 30 ngày). Tuy nhiên, vào đúng ngày này thì các gia đình cũng có thể sắp xếp thời gian và tổ chức cúng lễ tất niên vào thời điểm sớm hơn một chút, điều này còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi gia đình. 

Vào đúng ngày cúng tất niên thì tất cả các thành viên của gia đình thường sẽ tụ tập quây quần bên nhau, cùng nhau chuyện trò và thưởng thức các món ăn gia đình truyền thống, đồng thời cùng nhau tổng kết thành quả đã làm được của các thành viên của gia đình trong một năm qua. Điều đặc biệt đó là sau mâm cơm tất niên thì các thành viên của gia đình có thể cùng nhau thức đến đêm để đón khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng nhất.

Mâm cúng lễ tất niên truyền thống của người dân Việt thường bao gồm các đồ lễ vật như sau:

  • Hương nhang và đèn

Hương nhang và đèn chính là 2 lễ vật vô cùng quan trọng và không thể thiếu được trong lễ cúng tất niên. Hương nhang và đèn là những lễ vật linh thiêng đại diện cho sự tinh tú và cũng là sợi dây kết nối giữa người âm và người dương. Các gia đình thường sẽ chuẩn bị 2 cây đèn được đặt ở 2 bên bàn thờ chính là biểu tượng cho mặt trời cùng mặt trăng. Nếu không dùng đèn thì gia đình có thể thay thế bằng nến cũng có ý nghĩa như vậy.

  • Mâm trái cây ngũ quả

Mâm trái cây ngũ quả cũng là một mâm lễ vật có tính chất quan trọng khi làm lễ cúng tất niên vào ngày cuối năm. Khi chuẩn bị mâm ngũ quả, bạn nên lựa chọn các loại quả tươi, có màu sắc bắt mắt và không bị dập nát hay bị thối. Cần lưu ý là bạn không nên sử dụng loại quả nhựa giả để bày lên mâm cúng lễ tất niên, như vậy là không coi trọng và “phạm thượng” đối với gia tiên và làm giảm đi ý nghĩa linh thiêng của mâm cúng ngày tất niên.

Ngoài ra, bạn cũng không nên bày mâm ngũ quả ở vị trí chính giữa của bàn thờ. Điều này là do theo quan niệm mà ông cha ta ngày xưa truyền lại thì mâm ngũ quả mà đặt ở giữa bàn thờ thì sẽ che đi trục linh khí chính phát ra từ bát hương. Chính vì vậy, gia đình nên để mâm ngũ quả ở vị trí bên cạnh của bàn thờ (có thể đặt ở bên trái hay phải đều được).  

Tìm Hiểu Thêm:  Thủ Tục Trước Khi Sửa Nhà Và Những Điều Bạn Cần Biết
Mâm ngủ quả cúng tất niên cho nhà bạn
Mâm ngủ quả cúng tất niên cho nhà bạn
  • Mâm cơm cúng ngày tất tiên:

Gạo và muối.

Trà, rượu trắng, nước lọc.

Giấy tiền cúng, vàng mã.

Bánh kẹo đủ loại.

Trầu cau 1 cơi.

Chè, cháo trắng, xôi.

Bộ tam sên.

Gà luộc nguyên con.

Lợn sữa quay.

Bánh bao.

Bánh chưng hoặc có thể dùng bánh tét.

Khoanh giò lợn.

Những lưu ý đối với mâm cúng tất niên

Mâm cúng ngày tất niên cũng có thể thay đổi tùy theo phong tục của vùng miền và đặc trưng văn hóa ở khu vực đó. 

  • Đối với mâm cơm cúng trong ngày tất niên của gia đình miền Bắc

Mâm cơm cúng ngày tất niên thường gồm các món ăn vô cùng quen thuộc như: Canh móng giò lợn hầm măng, xôi gấc, bánh chưng, giò lợn hoặc chả lụa, gà trống buộc cánh tiên luộc nguyên con (hoặc có thể sử dụng thịt lợn luộc), miến rong nấu lòng gà. Bên cạnh đó, gia đình cũng có thể bổ sung thêm vào một số món ăn vô cùng bình dị khác như nộm, dưa hành muối, thịt đông…

  • Mâm cơm cúng trong ngày tất niên của gia đình miền Trung

Khác với người miền Bắc, mâm cơm cúng ngày lễ tất tiên của người miền Trung thường có những món ăn như sau: Giò lụa Huế, gà xé bóp rau răm, miến Huế, măng khô ninh canh, ram rán, thịt lợn luộc. Bên cạnh đó, tùy theo từng địa phương ở miền Trung mà mâm cúng tất niên có thể thay đổi hoặc bổ sung thêm một số món ăn khác sao cho phù hợp.

  • Mâm cúng lễ tất niên theo phong tục miền Nam

Đối với gia đình người dân miền Nam thì mâm cơm trong lễ cúng ngày tất niên thường có những món ăn đặc trưng như sau: Bánh tét, thịt lợn luộc, gỏi tôm thịt, giò chả lụa, củ cải ngâm nước mắm, canh măng hầm xương, canh khổ qua hay còn gọi là mướp đắng nhồi thịt, thịt kho tàu. 

Việc tổ chức cúng lễ tất niên hằng năm là một lễ cúng quan trọng và được các gia đình rất quan tâm. Một lễ cúng được chuẩn bị chu đáo và cẩn thận sẽ mang lại may mắn và sự bình an cho gia chủ trong tương lai. Đây cũng là lời cảm tạ của gia đình với tổ tiên đã phù hộ cho con cháu trong cả một năm. Nếu gia chủ quá bận rộn thì nên tìm đến dịch vụ cung cấp mâm cúng của thương hiệu Đồ Cúng Việt Nam.